Kluczowe informacje:
3 listopada 2026 r. opublikowano ustawę z 8 października 2026 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2026 r. poz. 1446). Nowelizacja wprowadziła istotne zmiany w zakresie dokumentowania eksportu towarów oraz rozliczania VAT od importu. Nowe przepisy weszły w życie w dwóch terminach – 4 i 18 listopada 2026 r.
Szerszy katalog dokumentów uprawniających do zastosowania stawki 0% VAT w eksporcie towarów
Jedną z najważniejszych zmian wprowadzonych listopadową nowelizacją jest rozszerzenie katalogu dokumentów, na podstawie których podatnicy mogą potwierdzić wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej i zastosować stawkę 0% VAT.
Dotychczas stosowanie 0% stawki podatku wymagało przede wszystkim posiadania dokumentów celnych, takich jak komunikaty IE599. Od 18 listopada 2026 r. obowiązują jednak nowe zasady, dzięki którym polscy podatnicy mogą w tym celu posługiwać się również:
- dokumentami przewozowymi otrzymanymi od przewoźnika lub spedytora, potwierdzającymi dostarczenie towarów do miejsca przeznaczenia poza UE,
- potwierdzeniami doręczenia przesyłek poza UE, wystawionymi przez operatorów pocztowych,
- dokumentami zagranicznych organów celnych, potwierdzającymi przywóz i odprawę towarów w państwie trzecim, wraz z pisemnym oświadczeniem nabywcy o ich dostarczeniu poza UE.
Podmioty będą mogły również udostępniać urzędnikom te dokumenty w formie elektronicznej.
Rozszerzenie katalogu dokumentów uprawniających do zastosowania stawki 0% VAT ma ułatwić przedsiębiorcom dokumentowanie eksportu, zwłaszcza w sytuacjach, w których uzyskanie standardowego potwierdzenia celnego jest utrudnione. Należy jednak pamiętać, że dokumenty muszą potwierdzać rzeczywisty wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej.
Sprawdź, jak możemy pomóc twojej firmie
Eksport bezpośredni i pośredni – ujednolicenie zasad
Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług modyfikuje również definicję eksportu towarów, usuwając z niej wymóg potwierdzenia wywozu towaru przez właściwy organ celny.
Zmiana ta jest powiązana z rozszerzeniem katalogu dowodów uprawniających do zastosowania stawki 0% VAT.
Istotne znaczenie ma też uchylenie art. 41 ust. 11 ustawy o VAT, który dotychczas przewidywał odrębne wymogi dokumentacyjne dla eksportu pośredniego. W konsekwencji zasady dotyczące dokumentowania wywozu i stosowania stawki 0% VAT zostaną ujednolicone dla eksportu bezpośredniego i pośredniego.
Zmieniają się także zasady rozliczania eksportu w przypadku nieotrzymania w ustawowym terminie dowodów potwierdzających wywóz towaru. Jeżeli podatnik nie uzyska ich przed terminem złożenia deklaracji za okres dostawy, to może wykazać wywóz ze stawką 0% w kolejnym okresie, jednak pod warunkiem otrzymania dokumentów przed terminem złożenia deklaracji za ten okres. W przeciwnym razie polskie przepisy podatkowe wymagają zastosowania stawki właściwej dla dostawy krajowej.
Późniejsze uzyskanie dowodów pozwoli jednak na korektę rozliczenia w okresie ich otrzymania.
Co istotne, rozszerzenie katalogu dokumentów potwierdzających wywóz towarów ma znaczenie również dla zastosowania stawki 0% do zaliczek na poczet eksportu. Podobnie jak dotychczas, zastosowanie stawki 0% będzie możliwe jeżeli wywóz towaru nastąpi w ciągu sześciu miesięcy od końca miesiąca otrzymania zapłaty. Nowe przepisy pozwalają jednak na potwierdzenie zaliczek na poczet eksportu szerszym katalogiem dokumentów.
Przepisy przejściowe – nowe zasady również dla części wcześniejszych transakcji
Zgodnie z art. 3 nowelizacji, nowe zasady dokumentowania eksportu będą miały zastosowanie również do transakcji, w przypadku których termin złożenia deklaracji nie upłynął przed 18 listopada 2026 r.
Oznacza to, że w określonych przypadkach podatnicy rozliczający VAT miesięcznie będą mogli skorzystać z nowych regulacji już przy rozliczeniu VAT za październik 2026 r. (którego termin upływa 25 listopada 2026 r.).
Uproszczenia w rozliczaniu VAT od importu – art. 33a ustawy o VAT
Nowelizacja przewiduje także uproszczenie dla podatników korzystających z możliwości rozliczania VAT z tytułu importu towarów bezpośrednio w deklaracji podatkowej (na podstawie art. 33a ustawy o VAT).
Od 18 listopada 2026 r. uchylony zostaje obowiązek przedstawiania organowi celnemu potwierdzenia rejestracji podatnika jako podatnika VAT czynnego.
Sam wymóg posiadania statusu czynnego podatnika VAT pozostaje jednak bez zmian. Zmiana ma ograniczyć tym samym formalności związane z korzystaniem z tego rozwiązania, bez znoszenia pozostałych warunków stosowania procedury.
Zmiany w szczególnej procedurze rozliczania VAT od importu przesyłek o niewielkiej wartości
Od 4 listopada 2026 r. obowiązują również zmiany dotyczące szczególnej procedury rozliczania VAT od sprzedaży na odległość towarów importowanych.
Procedura ta nie obejmie już towarów importowanych podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym, umieszczonych w przesyłkach o wartości rzeczywistej nieprzekraczającej równowartości 150 EUR.
Deklaracje importowe – zmiany przy odprawie scentralizowanej
Nowelizacja doprecyzowuje także zasady składania deklaracji importowych przekazywanych w ramach odprawy scentralizowanej. W przypadku zgłoszenia dokonywanego przez przedstawiciela pośredniego deklarację będzie teraz składał – w formie elektronicznej – podatnik, na rzecz którego dokonano zgłoszenia.
Co najnowsze zmiany w VAT oznaczają dla przedsiębiorców dokonujących importu i eksportu towarów?
Najnowsza nowelizacja polskich przepisów VAT wprowadza korzystne zmiany. Warto więc przy tej okazji dokonać weryfikacji procedur dokumentowania eksportu i rozliczania importu oraz skorzystać z pomocy doradców podatkowych oferujących konsultacje VAT i dostosować wewnętrzne procesy do nowych regulacji.
W przypadku pytań dotyczących wpływu nowych regulacji na Państwa rozliczenia VAT, zachęcamy do kontaktu. Eksperci RSM Poland chętnie wyjaśnią wszystkie niejasności i wskażą rozwiązania, które pozwolą ograniczyć ryzyka i uprościć obowiązki podatkowe.