RSM Poland
Języki

Języki

Estoński CIT

Od 2021 roku do polskiego systemu podatkowego zostanie wprowadzona możliwość nieopodatkowanego reinwestowania osiągniętego dochodu, czyli tzw. estoński CIT. W ostatnim czasie opublikowano projekt ustawy inicjującej zmiany, który pozwala poznać szczegóły przyjmowanego rozwiązania.

Na czym polega estoński CIT

Podstawowe założenie estońskiego CIT-u (w ustawie zmieniającej nazywanego „ryczałtem”) to przesunięcie zapłaty podatku dopiero na moment dystrybucji zysku przez spółkę kapitałową. Zatem, pomimo że spółka osiąga dochody, to nie płaci zaliczek na podatek i nie wpłaca go po zakończonym roku podatkowym tak długo, jak nie przekaże osiągniętego zysku swoim udziałowcom (np. w formie dywidendy).

System wspiera reinwestowanie osiąganych zysków, a brak konieczności bieżącego kalkulowania należnego podatku pozwala na uproszczenia w ewidencji prowadzonej dla celów podatkowych. Do wyliczenia wysokości ryczałtowego podatku wystarczająca powinna być rachunkowość finansowa podatnika.

Estoński CIT będzie dobrowolny

Estoński CIT będzie jedynie alternatywą wobec obecnych regulacji CIT i to podatnik zadecyduje, czy skorzysta z proponowanych rozwiązań. W razie takiego wyboru konieczne będzie złożenie odpowiedniego zawiadomienia do naczelnika urzędu skarbowego.

DORADZTWO PODATKOWE
Skomplikowane przepisy podatkowe spędzają Ci sen z powiek? Skorzystaj z wiedzy ekspertów.
Dowiedz się więcej

Wybór podatnika powinien być dogłębnie przemyślany, gdyż korzystanie z estońskiego CIT-u pozbawia ulg i rozliczeń przewidzianych w ustawie o CIT (np. ulgi na działalność badawczo-rozwojową, czy też odliczenia od podstawy opodatkowania przekazywanych darowizn). Należy również pamiętać, że wybór alternatywnego sposobu opodatkowania będzie wiążący dla podatników przez kolejne cztery lata podatkowe. Co więcej, podatnik, który w latach poprzedzających pierwszy rok stosowania estońskiego CIT-u osiągnął stratę podatkową, co do zasady, prawo utraci do jej odliczenia. Jeżeli jednak podatnik zakończy opodatkowanie ryczałtem przed upływem czterech lat, strata ta będzie mogła zostać odliczona (pod pewnymi warunkami).

Kto będzie mógł skorzystać z estońskiego CIT-u

Możliwość skorzystania z estońskiego CIT-u uzależniona będzie od spełnienia szeregu warunków. Ryczałt kierowany jest do mikro, małych i częściowo także średnich przedsiębiorców, a także do podmiotów rozpoczynających działalność. Ustawa wprowadza jednak ograniczenia, które wyłączą spod estońskiego CIT-u podmioty, które pomimo stosunkowo niewielkich rozmiarów prowadzonej działalności, podejmują działania nieaprobowane przez ustawodawcę, np. tworzą rozbudowane struktury, nie prowadzą rzeczywistej działalności gospodarczej, dokonują restrukturyzacji itp.

W uproszczeniu, aby zastosować estoński CIT konieczne będzie spełnienie łączenie następujących warunków:

  • łączne przychody osiągnięte w poprzednim roku podatkowym nie mogą przekraczać 50 mln PLN (liczonych z uwzględnieniem kwoty należnego VAT),
  • w strukturze tych przychodów tzw. przychody pasywne (np. z odsetek, gwarancji, realizacji praw z instrumentów finansowych) muszą wynosić mniej niż 50%,
  • średnie zatrudnienie wynosi co najmniej trzech pracowników zatrudnionych na pełen etat (uwaga: nie uwzględnia się przy tym udziałowców ani akcjonariuszy podatnika),
  • działalność prowadzona jest w formie spółki z o.o. albo spółki akcyjnej, której udziałowcami albo akcjonariuszami są wyłącznie osoby fizyczne,
  • podatnik nie posiada udziałów ani akcji w kapitale innej spółki,
  • podatnik nie sporządza sprawozdań finansowych zgodnie z MSR-ami.

Zwolnione z obowiązku spełnienia niektórych warunków będą podmioty rozpoczynające prowadzenie działalności (w pierwszym roku podatkowym nie będzie się brało pod uwagę limitu przychodów, łagodniej traktowany będzie też wymóg poziomu zatrudnienia).

Niezależnie od spełniania powyższych warunków przewidziano też szereg ograniczeń o charakterze podmiotowym. Z nowych regulacji nie będą mogły skorzystać m.in.: przedsiębiorstwa finansowe, instytucje pożyczkowe, spółki działające w SSE / PSI, spółki w upadłości lub likwidacji oraz podmioty które podejmowały określone procesy restrukturyzacyjne.

Nakłady inwestycyjne

Szczególnym wymogiem nałożonym na podatników korzystających z nowych regulacji będzie obowiązek ponoszenia bezpośrednich nakładów inwestycyjnych. Będą one musiały osiągnąć ustalony procent wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji.

Limity te wyniosą:

  • 15% (lecz nie mniej niż 20 tys. PLN) w okresie dwóch kolejno następujących po sobie lat podatkowych, albo
  • 33% (lecz nie mniej niż 50 ys. PLN) w okresie czterech lat podatkowych.

Jako wartość referencyjną dla określenia wzrostu nakładów na cele inwestycyjne przyjmuje się wartość początkową środków trwałych ustaloną na ostatni dzień roku podatkowego poprzedzającego odpowiednio dwuletni albo czteroletni okres opodatkowania ryczałtem.

Nakłady inwestycyjne obejmują wydatki na nabycie fabrycznie nowych środków trwałych lub wytworzenie środków trwałych, a w szczególnych przypadkach, także opłaty ustalone w umowie leasingu i najmu (z wyłączeniem umowy leasingu operacyjnego, w części stanowiącej spłatę wartości początkowej środków trwałych). Do nakładów inwestycyjnych nie będzie można zaliczyć samochodów osobowych, wybranych środków transportu oraz innych składników majątku służących głównie celom osobistym udziałowców lub członkom ich rodzin.

Przedmiot opodatkowania, stawki podatku, termin płatności

Przedmiotem opodatkowania w systemie estońskim jest efektywna dystrybucja zysku ze spółki kapitałowej do jej udziałowca. Przepisy nie ograniczają się jednak wyłącznie do opodatkowania dywidend. Ustawodawca uszczelnił system, wprowadzając szeroki zakres opodatkowania, który ma zapobiegać ukrytej dystrybucji zysku do udziałowców (np. w formie darowizn dla udziałowców).

Estońskim CIT-em opodatkowane będą następujące kategorie dochodów:

  • z tytułu zysku podzielonego, w szczególności wypłaty dywidendy lub zaliczki na dywidendę (zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania estońskim CIT-em w części, w jakiej został przeznaczony do wypłaty lub pokrycia straty),
  • ukryte zyski (świadczenia przekazywane na rzecz udziałowców, akcjonariuszy oraz podmiotów powiązanych, z wyłączeniami, np. wynagrodzeniem za pracę, o ile nie przekracza ono pięciokrotności średniego wynagrodzenia),
  • zysk przeznaczony na pokrycie strat (jeżeli straty te powstały w okresie poprzedzającym opodatkowanie estońskim CIT-em),
  • wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą podatnika,
  • dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku (powstały w wyniku wybranych transakcji restrukturyzacyjnych),
  • dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych (wartości przychodów i kosztów podlegających zgodnie z ustawą o rachunkowości zarachowaniu w roku podatkowym i uwzględnieniu w zysku (stracie) netto, które nie zostały uwzględnione w tym zysku (stracie) netto).

Dodatkowo, w przypadku podatników którzy zakończyli stosowanie estońskiego CIT-u, opodatkowany będzie też dochód ustalony w wysokości sumy zysku netto, w części w jakiej zysk ten nie był wcześniej (w okresie stosowania estońskiego CIT-u) zyskiem podzielonym lub nie został przeznaczony na pokrycie straty.

Wysokość podatku płaconego w ramach estońskiego CIT-u wynosić będzie:

  • 15% (w przypadku małych podatników) oraz
  • 25% (dla pozostałych podatników);
  • w szczególnych przypadkach stawka będzie mogła zostać obniżona o 5% (w razie dokonania przez podatnika większych nakładów inwestycyjnych).

Stawki 15% dla podatnika małego oraz 25% dla podatnika innego niż mały są wyższe o 6 punktów procentowych w stosunku do obowiązujących obecnie, standardowych stawek CIT (odpowiednio 9% i 19%). Zatem estoński CIT to przede wszystkim preferencja w zakresie momentu wykazania dochodu do opodatkowania oraz uproszczenia ewidencji, a nie obniżka wysokości płaconego podatku.

Termin zapłaty podatku będzie zróżnicowany w zależności od kategorii dochodów podlegających opodatkowaniu:

  • z tytułu podzielonego zysku i dochodu z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat - do 20 dnia siódmego miesiąca roku podatkowego;
  • z tytułu zysku netto - do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po ostatnim roku opodatkowania ryczałtem;
  • z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych - do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym przychody lub koszty powinny zostać zarachowane;
  • z tytułu ukrytych zysków i dochodów niezwiązanych z prowadzoną działalnością - do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypłaty lub wydatku;
  • z tytułu zmiany wartości składników - do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu przejęcia, przekształcenia lub wniesienia wkładu niepieniężnego.

Rezygnacja z estońskiego CIT-u

Wybór opodatkowania estońskim CIT-em będzie obowiązywał podatnika przez okres czterech lat podatkowych. W razie spełniania ustawowych warunków, możliwe będzie kontynuowanie rozliczania się zgodnie z tym reżimem również w kolejnych okresach. Dopuszczalne będzie zrezygnowanie z dalszego korzystania z estońskiego CIT-u, pod warunkiem zawiadomienia o tym organu podatkowego w rocznej deklaracji podatkowej.

W razie naruszenia warunków korzystania z preferencji, podatnik może utracić prawo do jej stosowania również w toku czteroletniego okresu. Jeśli będzie to jednak dotyczyło osiągnięcia przychodów przekraczających ustawowy limit, możliwe będzie utrzymanie dotychczasowego sposobu rozliczeń, aczkolwiek powstawać wówczas będzie domiar zobowiązania podatkowego.

W przypadku utraty prawa do preferencyjnego opodatkowania, podatnik może złożyć ponowne zawiadomienie o wyborze estońskiego CIT-u po upływie trzech lat podatkowych.

„Uproszczony” estoński CIT

Podatnicy będą mogli zdecydować się także na uproszczony model „częściowy”, oparty na specjalnym rachunku inwestycyjnym. Wybierając taki wariant, podmioty nadal będą płacić CIT na dotychczasowych zasadach (a także korzystać z większości ulg przewidzianych w ustawie o CIT), jednak uzyskają dodatkową preferencję, tj. możliwość szybszego rozliczenia wydatków inwestycyjnych. Należy pamiętać, że korzystanie z tej preferencji uwarunkowane jest spełnieniem tych samych przesłanek, co w przypadku „pełnego” estońskiego CIT-u.

W swoim podstawowym założeniu, „uproszczony” estoński CIT będzie polegał na prawie do zaliczenia do kosztów podatkowych odpisów na wyodrębniony w kapitale rezerwowym podatnika fundusz utworzony na cele inwestycyjne.

Odpisy powinny odpowiadać wartości zysku spółki (lub jego części), osiągniętego za rok poprzedzający dany rok podatkowy oraz równowartości środków pieniężnych faktycznie wpłaconych na dedykowany rachunek. Dedykowany rachunek powinien być prowadzony w Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) albo innym banku, jeśli bank ten posiada zawartą z BGK umowę o współpracy. Ponadto, odpisy muszą dla podatnika stanowić koszt ekonomicznie/faktycznie poniesiony (środki nie mogą pochodzić z pożyczki, kredytu, dotacji, subwencji, dopłat i innych form wsparcia finansowego), a środki muszą zostać wykorzystane na inwestycje.

Termin wejścia w życie

Zgodnie z projektem, przepisy ustawy mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2021 roku. Oznacza to, iż podatnicy, których rok podatkowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym, będą mogli stosować estoński CIT od dochodów osiąganych już od początku nadchodzącego roku.

Podatnicy, których rok podatkowy jest inny niż rok kalendarzowy i rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2021 roku, a zakończy się po dniu 31 grudnia 2020 roku., mogą skorzystać z nowej preferencji począwszy od pierwszego roku podatkowego rozpoczynającego się po 1 stycznia 2021 roku.

CHCESZ WIEDZIEĆ WIĘCEJ?
Zapisz się do Newslettera RSM Poland, aby być na bieżąco w kwestiach prawa, finansów i podatków. Skorzystaj z wiedzy ekspertów już dzisiaj.
Zapisz się

W razie jakichkolwiek pytań lub potrzeby omówienia tematu, gorąco zachęcamy do kontaktu z naszym ekspertem, Piotrem LISSEM:

e-mail: ekspert@rsmpoland.pl

tel. +48 61 8515 766

fax +48 61 8515 786

Newsletter

Chcesz być na bieżąco w kwestiach audytu, prawa i podatków? Zapisz się na Newsletter RSM Poland.

Zapisz się