RSM Poland
Języki

Języki

MSSF 15 – Przychody z umów z klientami (część 2)

Pięciostopniowy model: Identyfikacja kontraktu

Przy zastosowaniu MSSF 15 pierwszym krokiem powinno być ustalenie, czy umowa istnieje i czy zawarta została z klientem.

Zgodnie z definicją zawartą w standardzie umowa to porozumienie między dwiema lub większą liczbą stron, które powoduje powstanie egzekwowalnych praw i obowiązków. Klientem jest zaś strona, która zawarła z jednostką umowę w celu otrzymania dóbr lub usług, za które jednostka otrzyma od klienta wynagrodzenie.

Co prawda standard dopuszcza możliwość zawierania umów w formie pisemnej, ustnej lub w sposób dorozumiany na podstawie zwyczajowych praktyk danej jednostki, niemniej jednak ujęcie umowy następuje wyłącznie przy spełnieniu wszystkich poniższych kryteriów:

  • strony umowy zatwierdziły ją i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków;
  • jednostka jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane;
  • jednostka jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane;
  • umowa ma treść ekonomiczną;
  • istnieje prawdopodobieństwo otrzymania wynagrodzenia, które będzie należne w zamian za dobra i usługi, które zostaną przekazane (UWAGA: oceniając prawdopodobieństwo otrzymania wynagrodzenia jednostka uwzględnia wyłącznie zdolność i zamiar zapłaty kwoty wynagrodzenia przez klienta).

Jeżeli umowa z klientem spełnia wszystkie powyższe warunki w momencie zawierania, to nie ma obowiązku ponownej oceny tych warunków, chyba że istnieją przesłanki istotnej zmiany faktów i okoliczności (np. obniżenie się zdolności klienta do zapłaty wynagrodzenia).

AUDYT FINANSOWY
Masz wątpliwość, czy dane, które otrzymujesz z księgowości przedstawiają rzetelny i rzeczywisty stan rzeczy?
DOWIEDZ SIĘ WIĘCEJ

PRZYKŁAD 1

Jednostka zawarła 6-miesiączną umowę na świadczenie usług od 1 stycznia do 30 czerwca roku 201X. Wynagrodzenie za usługi ustalono w kwocie 1.000 j. W umowie brak było zapisów odnośnie możliwości jej wcześniejszego wypowiedzenia lub przedłużenia po upływie 6 miesięcy.

W lipcu i sierpniu ze względu na obustronne zainteresowanie jednostka kontynuowała świadczenie usług oraz otrzymywała za nie wynagrodzenie. Trwał jednak proces negocjacyjny, który zakończył się 1 września podpisaniem nowej umowy, która zakładała podwyższenie miesięcznego wynagrodzenia do 1.200 j. Umowa będzie miała zastosowanie wstecz (od 1 lipca).    

Fakt świadczenia usług przez jednostkę i otrzymywania za nie wynagrodzenia wskazuje na istnienie umowy mimo braku podpisanego kontraktu w lipcu i sierpniu. Sytuacja ta wymaga jednak osądu pod kątem prawnym co do egzekwowalności praw i obowiązków stron w tych okolicznościach. Jeżeli jednostka uzna, że egzekwowalne prawa i obowiązki istnieją, rozpoznanie przychodu nie powinno być odraczane w czasie tylko ze względu na brak podpisanej umowy.  

A jeśli umowa nie spełnia kryteriów ujęcia?

W takim przypadku otrzymane wynagrodzenie ujmowane jest jako zobowiązanie do momentu wystąpienia jednego z dwóch poniższych zdarzeń:

  • jednostka nie ma żadnych innych zobowiązań do przekazania dóbr lub usług klientowi i otrzymała całe lub zasadniczo całe wynagrodzenie przyrzeczone przez klienta, przy czym wynagrodzenie to nie podlega zwrotowi; lub
  • umowa została rozwiązana, a wynagrodzenie otrzymane od klienta nie podlega zwrotowi.

Zmiany umowy

Zmiana umowy następuje, gdy strony zatwierdzą zmianę, która powoduje powstanie nowych lub zmianę istniejących egzekwowalnych praw i obowiązków. W przypadku gdy strony zatwierdziły zmianę zakresu umowy, ale nie ustaliły jeszcze odpowiedniej zmiany ceny, jednostka szacuje zmianę ceny transakcyjnej wynikającą ze zmiany umowy zgodnie z metodami przewidzianymi w standardzie.

Łączenie umów

W przypadku spełnienia jednego z poniższych kryteriów jednostka zobowiązana jest traktować dwie lub więcej umów jako jedną:

  • umowy są negocjowane jako pakiet i dotyczą tego samego celu handlowego;
  • kwota wynagrodzenia należnego w ramach jednej umowy zależy od ceny lub wykonania innej umowy;
  • dobra lub usługi przyrzeczone w umowach (lub część z nich) stanowią pojedyncze zobowiązanie do wykonania świadczenia. 

Czym jest pojedyncze zobowiązanie o wykonania świadczenia?  Wyjaśnieniem tego terminu zajmiemy się w następnym artykule.  

CHCESZ WIEDZIEĆ WIĘCEJ?
Zapisz się do Newslettera RSM Poland, aby być na bieżąco w kwestiach prawa, finansów i podatków. Skorzystaj z wiedzy ekspertów już dzisiaj.
Zapisz się